و فرمود : « چون مؤمن را خاموش و با وقار ببينيد به او نزديك شويد كه حكمت بر دل او القا مىشود ( يا : او حكمت را القا مىكند ) » . و فرمود : « مردم سه دسته‌اند : غانم ( بهره مند ) ، و سالم ( تندرست و صحيح ) ، و شاحب ( بيمار رنگ باخته ) . غانم كسى است كه به ياد خداست ، و سالم كسى است كه خاموش است ، و شاحب كسى است كه در سخنان باطل فرو مىرود [ 1 ] » . و فرمود : « زبان مؤمن در پشت دل اوست ، و چون بخواهد سخنى بگويد آن را در دل بينديشد و بسنجد ، سپس آن را به زبان جارى نمايد . و زبان منافق در پيش دل اوست ، و چون قصد گفتن چيزى كند به زبان روان سازد بىآنكه در دل آن را به انديشه و تفكَّر در آورد » . و فرمود : « زبانت را نگهدار ، كه اين صدقه اى است كه به خويش مىدهى » . و فرمود : « هيچ بنده اى حقيقت ايمان را نشناسد تا آنكه زبان خود را نگهدارد » . به مردى كه خدمت آن حضرت آمد فرمود : « نمىخواهى تورا به چيزى راهنمائى كنم كه خداوند به وسيلهء آن تورا به بهشت برد ؟ عرض كرد : چرا يا رسول اللَّه فرمود : از آنچه خدا به تو داده است به ديگران بده گفت : اگر از ديگرى محتاجتر باشم ؟ فرمود : مظلوم را يارى كن ، گفت : اگر ضعيفتر از آن باشم كه يارى او كنم ؟ فرمود : كارى براى نادان كن - يعنى نادان را راهنمائى كن - . عرض كرد : اگر خودم از او نادانتر بودم ؟ فرمود : زبانت را جز از خير خاموش دار . آيا شادمان نيستى كه يكى از اين خصلتها در تو باشد كه تورا به بهشت برد ؟ « . و فرمود : « نجاة المؤمن حفظ لسانه » « نجات مؤمن در نگهداشتن زبانش است » . روزى مردى به خدمت آن حضرت رسيد و گفت : « يا رسول اللَّه مرا سفارشى كن فرمود : » زبان خود را نگهدار . عرض كرد : يا رسول اللَّه مرا سفارشى كن فرمود : زبانت را نگهدار واى بر تو آيا مردم را جز درو شده هاى زبانشان به دوزخ سرنگون مىكند ؟ « .

--> [ 1 ] ظاهرا معنى حديث اين است كه مردم سه گروهند : يا سخن خيرى گويند و بهره برند ، يا خاموش باشند و سالم بمانند ، و يا سخنان ياوه و باطل گويند و به هلاكت افتند . م .